Học để làm gì?

Trong phim 3 chàng ngốc (3 idiots) bản Ấn Độ có một cảnh mà mình rất thích, đó là khi nhân vật Rancho sau khi cố trình bày cho thầy hiệu trưởng về tình hình giáo dục và mục đích học tập của đa số sinh viên Ấn Độ hiện tại. Rancho đã chứng minh bằng cách cho thầy và các bạn tìm định nghĩa của một từ trong vòng một phút. Kết quả cả lớp cắm cúi tìm và không ai tìm ra vì từ đó không tồn tại. Và Rancho đã hỏi (mình chỉ nhớ đại ý) cả lớp là “có ai tìm câu trả lời với niềm vui thích là sẽ học được một cái gì đó mới hay chỉ vì mục đích trở thành người thắng cuộc?”

Trả lời cho câu hỏi “học để làm gì?” nếu chỉ là học để nâng cao kiến thức, có cơ hội kiếm một công việc tốt hơn, kiếm được nhiều tiền hơn trong lĩnh vực chuyên môn của mình vậy thì giả sử ta có rất nhiều tiền rồi (trúng vé số chẳng hạn), vậy thì ta có còn động lực để học không? Có bao nhiêu người sẽ tiếp tục làm công việc hiện tại?

Nhưng để tìm được niềm vui thích trong việc học thực sự rất khó, mình đã có cả “kho” những cuốn sách kinh điển mà mọi lập trình viên cần “phải” đọc nhưng kết quả là đọc được chẳng bao nhiêu, tải về để đó, hoặc đọc được vài chục trang rồi bỏ. Nhưng từ khi được làm việc, tiếp xúc với những người giỏi hơn, đọc những bài viết trong blog khmt (cũ), đọc về thaidn, brad fitzpatrick hay huyen chip mình lại có động lực để học hơn rất nhiều và đã có niềm vui thích khi học được cái gì đó mới.

Kết: mình nghĩ mục tiêu ta đi làm để kiếm tiền, tiếp tục học để kiếm nhiều tiền hơn là mục tiêu hoàn toàn chính đáng, chẳng có gì phải xấu hổ khi thừa nhận điều đó cả. Nhưng sẽ thật tệ nếu ta không tìm thấy được niềm vui thích trong công việc, trong việc học của chúng ta hằng ngày.

Bài hát nhạc phim mà mình rất thích (mặc dù không hiểu gì, hehe): https://www.youtube.com/watch?v=IBr798ZSOx4

5 mức ngu dốt (The Five Orders of Ignorance)

Bài này mình viết lại từ bài dịch trên blog KHTM và sau khi đã tham khảo bài viết gốc. Nội dung tóm lượt về 5 mức độ của sự ngu dốt dưới cái nhìn của Phillip G. Armour trong quá trình phát triển phần mềm hay trong bất kỳ lĩnh vực nào. Các mức độ đó là:

  • 0OI (Zero Order Ignorance – Lack of Ignorance)– không dốt: ta đạt mức 0OI về một thứ gì đó tức là ta có hiểu biết (kiến thức) về nó và ta có thể chứng minh là ta biết. Ví dụ: mình biết nấu ăn 😀
  • 1OI (Lack of Knowledge)– thiếu kiến thức: ở mức độ này, ta biết đến khái niệm nhưng không hoàn toàn rõ ràng về nó. Hay nói cách khác là ta biết là ta không biết :D. Do đó, nếu quan tâm, ta chỉ cần bỏ thời gian đọc sách, nghiên cứu, hoặc hỏi thì có thể chuyển về mức độ 0OI
  • 2OI (Lack of Awareness)– thiếu nhận thức: ở mức này là ta sẽ không biết là ta không biết thứ gì đó. Hay nói cách khác là ta không biết có thứ đó tồn tại cho đến khi nghe người khác chia sẻ hoặc thông qua đọc sách báo, blog…
  • 3OI (Lack of Process) – thiếu quá trình: ở mức này thì ta thiếu một quá trình cụ thể để khám phá ra rằng ta đang không biết rằng ta đang không biết về điều gì đó. Ở mức 2OI thì ta biết cách để khám phá ra những thứ mình không biết đó là thông qua đọc sách, blog chuyên ngành hoặc nghe những chuyên gia chia sẻ kinh nghiệm nhưng ở mức 3OI chúng ta thậm chí không biết cần phải làm gì :))
  • 4OI (Meta Ignorance)– siêu dốt: ở mức này thì ta không biết gì về năm mức ngu dốt. Do đó, khi đọc đến đây thì các bạn đã vượt qua được mức 4OI, xin chúc mừng :))

Lúc đọc được bài này mình vừa cảm thấy thú vị lại vừa có động lực để học cái gì đó hơn. Mong các bạn cũng có cảm giác như vậy. HAPPY READING!

Đọc thêm:

https://www.researchgate.net/publication/27293624_The_Five_Orders_of_Ignorance